Τέσσερα χρόνια μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ποιο είναι το ανθρώπινο κόστος και πώς έχει αλλάξει το μέλλον του πολέμου
Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της μεγάλης κλίμακας ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, ο ανθρώπινος φόρος αίματος παραμένει βαρύς και το μέτωπο συνεχίζει να αναδιαμορφώνει το μέλλον του σύγχρονου πολέμου.
Παρά τις επανειλημμένες προσπάθειες για ειρηνευτικές συνομιλίες με αμερικανική διαμεσολάβηση, ο πόλεμος φθοράς δεν δείχνει να πλησιάζει στο τέλος του. Περισσότεροι από 15.000 Ουκρανοί άμαχοι έχουν χάσει τη ζωή τους από την έναρξη της εισβολής.
Εκτιμήσεις από ανεξάρτητη μελέτη (CSIS), κάνουν λόγο για σχεδόν 2 εκατομμύρια συνολικές απώλειες (νεκροί, τραυματίες ή αγνοούμενοι) από Ρώσους και Ουκρανούς συνολικά από την εισβολή έως τα τέλη του 2025. Από αυτούς, περίπου 1,2 εκατ. είναι Ρώσοι και 500 – 600 χιλιάδες Ουκρανοί στρατιώτες. Εκτιμάται ότι οι νεκροί (στρατιώτες) μπορεί να είναι έως 325.000 Ρώσοι και έως 140.000 Ουκρανοί, αλλά αυτές οι εκτιμήσεις έχουν μεγάλη αβεβαιότητα.
Κλιμάκωση επιθέσεων και ενεργειακός «πόλεμος»
Τον τελευταίο χρόνο, η Μόσχα αύξησε κατά 200% τη χρήση drones, εξαπολύοντας σχεδόν κάθε νύχτα εκατοντάδες επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Οι δυνάμεις του Πούτιν έπληξαν συστηματικά και τις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας, αφήνοντας εκατομμύρια πολίτες χωρίς ρεύμα και θέρμανση, εν μέσω ενός από τους πιο ψυχρούς χειμώνες των τελευταίων ετών, με θερμοκρασίες που έφτασαν τους -26°C.
Σύμφωνα με στοιχεία της ACLED, πάνω από τις μισές από τις 58.495 επιθέσεις, αεροπορικές και με drones, που καταγράφηκαν από το 2022, πραγματοποιήθηκαν μόνο τον τελευταίο χρόνο.
Οι επιθέσεις σε υποδομές υγείας έφτασαν τις 662 μέσα στο 2025, αύξηση 48% σε σχέση με το 2024, σύμφωνα με την οργάνωση Physicians for Human Rights.
Παράλληλα, οι επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις ανήλθαν σε 1.077 μεταξύ Φεβρουαρίου 2024 και Φεβρουαρίου 2025, καταγράφοντας άνοδο 224%.
Ο απολογισμός των θυμάτων
Το 2025, καταγράφηκαν 14.656 θύματα (νεκροί και τραυματίες), αύξηση 31% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Συνολικά, σύμφωνα με το Γραφείο της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, έχουν σκοτωθεί 15.172 Ουκρανοί άμαχοι, ανάμεσά τους 739 παιδιά.
Οι ρωσικές στρατιωτικές απώλειες εκτιμάται ότι έφτασαν τα 1,2 εκατομμύρια, αριθμός που δεν έχει καταγραφεί για μεγάλη δύναμη από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, σύμφωνα με το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS).
Ο Ζελένσκι ανακοίνωσε ότι 55.000 Ουκρανοί στρατιώτες έχουν σκοτωθεί από την αρχή της εισβολής, έναντι 46.000 που είχαν αναφερθεί πέρυσι.
Για τη Ρωσία, το BBC έχει ταυτοποιήσει 186.102 νεκρούς στρατιώτες, ωστόσο ειδικοί εκτιμούν ότι ο πραγματικός αριθμός ενδέχεται να είναι πολύ υψηλότερος.
Το μέτωπο: Μικρά κέρδη, τεράστιο κόστος
Παρά το βαρύ τίμημα, τα εδαφικά κέρδη της Ρωσίας παραμένουν περιορισμένα. Από το 2022, οι ρωσικές δυνάμεις έχουν επεκτείνει τον έλεγχό τους κατά περίπου 4%, φτάνοντας να κατέχουν σχεδόν το 20% της ουκρανικής επικράτειας.
Οι σφοδρότερες μάχες καταγράφονται γύρω από το Ποκρόβσκ, στρατηγική πόλη στην περιφέρεια του Ντονέτσκ. Αν και οι ρωσικές δυνάμεις κατέλαβαν μεγάλο μέρος της τον Νοέμβριο, οι συγκρούσεις συνεχίζονται στην ευρύτερη περιοχή.
Το Institute for the Study of War χαρακτηρίζει τη ρωσική προέλαση στην ανατολική Ουκρανία ως «βήμα προς βήμα», σημειώνοντας ότι δεν προμηνύει κατάρρευση των ουκρανικών γραμμών.
Οικονομική πίεση και γεωπολιτική ανατροπή
Το 2025 σηματοδότησε ριζική μεταβολή και στο πολιτικό πεδίο. Οι ΗΠΑ, που έως τότε αποτελούσαν τον μεγαλύτερο υποστηρικτή του Κιέβου, περιόρισαν σχεδόν πλήρως τη βοήθειά τους μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο.
Η αμερικανική στήριξη μειώθηκε κατά 99%, από 46,39 δισ. ευρώ το 2024 σε μόλις 480 εκατ. ευρώ το 2025.
Η Ευρώπη αναγκάστηκε να καλύψει το κενό, αυξάνοντας τη βοήθεια από 43,54 δισ. ευρώ σε 72,8 δισ. ευρώ μέσα σε έναν χρόνο (+67%). Τον Δεκέμβριο συμφωνήθηκε επιπλέον δάνειο 90 δισ. ευρώ από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρέχοντας κρίσιμη οικονομική ανάσα στην ουκρανική οικονομία.
Ωστόσο, με τις ειρηνευτικές συνομιλίες να μην αποφέρουν ουσιαστική πρόοδο, παραμένει αβέβαιο για πόσο ακόμη η Ευρώπη θα μπορέσει να διατηρήσει αυτό το επίπεδο στήριξης.
Τέσσερα χρόνια μετά, ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν είναι μόνο μια αιματηρή σύγκρουση φθοράς. Είναι και ένα εργαστήριο νέων μορφών πολέμου, με drones, ενεργειακές επιθέσεις και υβριδική πίεση, που αναδιαμορφώνει τη στρατηγική πραγματικότητα της Ευρώπης και του κόσμου.