Η αποκαλούμενη «μητέρα όλων των συμφωνιών» προβλέπει την κατάργηση ή δραστική μείωση δασμών στο 97% των ευρωπαϊκών εξαγωγών προς την Ινδία και την παροχή προνομιακής πρόσβασης στο 99% των ινδικών εξαγωγών προς την ευρωπαϊκή αγορά
Ύστερα από σχεδόν 20 χρόνια διακεκομμένων και συχνά ατελέσφορων διαπραγματεύσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ινδία κατέληξαν σε μια ιστορική συμφωνία ελεύθερου εμπορίου. Πρόκειται για μια συμφωνία που δεν περιορίζεται στη μείωση δασμών, αλλά αντανακλά μια βαθύτερη μετατόπιση στη γεωοικονομική στρατηγική της Ευρώπης σε έναν κόσμο αυξανόμενων εντάσεων, κατακερματισμού και «οπλοποίησης» της αλληλεξάρτησης.
Η αποκαλούμενη «μητέρα όλων των συμφωνιών» προβλέπει την κατάργηση ή δραστική μείωση δασμών στο 97% των ευρωπαϊκών εξαγωγών προς την Ινδία και την παροχή προνομιακής πρόσβασης στο 99% των ινδικών εξαγωγών προς την ευρωπαϊκή αγορά. Το γεγονός και μόνο ότι η συμφωνία επετεύχθη, παρά τις έντονες διαφορές και τα σκληρά «κόκκινα όρια» και των δύο πλευρών —όπως η διατήρηση υψηλών δασμών στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα ή οι σταδιακές παραχωρήσεις της Ινδίας σε βιομηχανικά προϊόντα— αποτελεί ένδειξη μιας νέας πολιτικής βούλησης.
Όπως επισημαίνει η Daniela Schwarzer σε άρθρο της στο Euroviews, η συμφωνία αντικατοπτρίζει μια νέα λογική συνεργασίας: ανοιχτές αγορές, αλλά με στρατηγικούς όρους. Σε μια εποχή όπου μεγάλες δυνάμεις χρησιμοποιούν το εμπόριο, τους δασμούς και τις αλυσίδες εφοδιασμού ως εργαλεία πίεσης, η ΕΕ αναζητά εταίρους που μπορούν να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα και τη στρατηγική της αυτονομία χωρίς να απαιτούν πολιτική ευθυγράμμιση τύπου «μπλοκ».
Ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι υποδέχεται την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, στο Νέο Δελχί, στις 27 Ιανουαρίου 2026.
AP/Manish Swarup
Για την Ινδία, η συμφωνία λειτουργεί ως διεθνές σήμα αξιοπιστίας και φιλοδοξίας. Ενισχύει τον στόχο της να εξελιχθεί σε παγκόσμιο κόμβο μεταποίησης, τεχνολογίας και υπηρεσιών, διατηρώντας ταυτόχρονα τη στρατηγική της μη ευθυγράμμιση. Για την Ευρώπη, ανοίγει τον δρόμο προς μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες αγορές παγκοσμίως, ενώ συμβάλλει στη διαφοροποίηση προμηθευτών και στην εδραίωση ευρωπαϊκών προτύπων σε κρίσιμους τομείς.
Ωστόσο, το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι οι άμεσες εμπορικές ροές. Είναι η μακροπρόθεσμη συμμετοχή της Ευρώπης στον μετασχηματισμό της ινδικής οικονομίας: από την ενεργειακή μετάβαση και την αποθήκευση ενέργειας έως τη βιομηχανική απανθρακοποίηση, την ψηφιακή υποδομή και την τεχνητή νοημοσύνη. Η συμφωνία μπορεί να λειτουργήσει ως πλατφόρμα για κοινά οικοσυστήματα καινοτομίας, αξιόπιστες αλυσίδες εφοδιασμού και εναλλακτικές τεχνολογικές προσεγγίσεις πέρα από τα αμερικανικά και κινεζικά μοντέλα.
Η γεωπολιτική διάσταση είναι εξίσου σημαντική. Η ενίσχυση της συνεργασίας σε θέματα ασφάλειας και άμυνας, καθώς και η αυξανόμενη ευρωπαϊκή παρουσία στον Ινδο-Ειρηνικό, δείχνουν ότι οικονομική και στρατηγική συνεργασία πλέον βαδίζουν μαζί. Παράλληλα, οι δημογραφικές τάσεις δημιουργούν συμπληρωματικότητες: μια γηράσκουσα Ευρώπη και μια Ινδία με πλεόνασμα εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού.
Το ερώτημα, όμως, παραμένει: θα μετατραπεί η συμφωνία σε πραγματικό στρατηγικό πυλώνα ή θα μείνει ένας εντυπωσιακός τίτλος; Όπως τονίζει η Schwarzer, η επιτυχία θα κριθεί στην εφαρμογή — στη συμμετοχή των επιχειρήσεων, στη μείωση των εμποδίων στην πράξη και στη θέσπιση μετρήσιμων στόχων. Αν αυτό επιτευχθεί, η ευρωπαϊκή «επένδυση στην Ινδία» μπορεί να αποδειχθεί μία από τις πιο καθοριστικές κινήσεις της νέας γεωοικονομικής εποχής.