Μόνο το 22% των κρατών εφαρμόζει την αλλαγή ώρας κατά τη διάρκεια του έτους
Την Κυριακή 25 Οκτωβρίου γυρίζουμε τα ρολόγια μας μία ώρα πίσω, εφαρμόζοντας το χειμερινό ωράριο.
Αντίστοιχα, την τελευταία Κυριακή του Μαρτίου, η ώρα επιστρέφει στο θερινό ωράριο, με τα ρολόγια να πηγαίνουν μία ώρα μπροστά.
Η αλλαγή ώρας έχει αποφασιστεί προκειμένου να εξασφαλίζεται η επαρκής χρήση του ήλιου για την εξοικονόμηση ενέργειας. Η ιδέα της αξιοποίησης του φυσικού φωτός της ημέρας χρονολογείται από αιώνες, με διάφορες χώρες να την εφαρμόζουν κατά περιόδους κυρίως σε περιόδους κρίσης.
Η αλλαγή της ώρας στις χώρες της ΕΕ γίνεται σύμφωνα με οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης που υποχρεώνει όλα τα κράτη μέλη να την εφαρμόζουν ως νόμο. Το 2019 είχε συζητηθεί η κατάργηση αυτής της πρακτικής, πήρε όμως αναβολή λόγω κόβιντ.
Πρόκειται για μία μόνιμη διαδικασία που εφαρμόζεται στην Ελλάδα, κάτι που όμως δεν ισχύει για τον υπόλοιπο κόσμο. Όπως σημειώνει έρευνα του Pew Research Center του 2023, μόνο το 22% του κόσμου εφαρμόζει την αλλαγή ώρας, με τις περισσότερες χώρες να βρίσκονται στην Ευρώπη.
Εκτός Ευρώπης, η θερινή ώρα είναι πιο διαδεδομένη στην Αμερική, κυρίως στις ΗΠΑ και τον Καναδά, καθώς και μερικά μέρη της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής. Η πλειοψηφία των χωρών σε Αφρική και Ασία λειτουργούν στην ίδια ώρα όλο το χρόνο, κάτι που έχει αλλάξει για τις περισσότερες την τελευταία δεκαετία.
Ποιες χώρες δεν αλλάζουν ώρα
Από τις Ευρωπαϊκές χώρες, η Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, η Λευκορωσία, η Γεωργία, η Ισλανδία, η Ρωσία και η Τουρκία δεν εφαρμόζουν τη θερινή ώρα.
Στις ΗΠΑ, η Χαβάη και το μεγαλύτερο μέρος της Αριζόνα, καθώς και ορισμένα εδάφη, δεν αλλάζουν ώρα μέσα στη χρονιά.
Το ίδιο ισχύει και για την Αυστραλία και τον Καναδά. Στην Αυστραλία, η θερινή ώρα δεν εφαρμόζεται στο Κουίνσλαντ, στο Βόρειο Έδαφος, στη Δυτική Αυστραλία, στο Νησί των Χριστουγέννων ή στα Νησιά Κόκος (Κίλινγκ).
Η Αίγυπτος ξεχωρίζει ως η μόνη αφρικανική χώρα που εφαρμόζει τη θερινή ώρα.
Γιατί καταργείται η αλλαγή ώρας
Μόνο την τελευταία δεκαετία, το Αζερμπαϊτζάν, η Βραζιλία, το Ιράν, η Ιορδανία, η Ναμίμπια, η Ρωσία, η Σαμόα, η Συρία, η Τουρκία και η Ουρουγουάη έχουν όλες καταργήσει τις εποχιακές αλλαγές ώρας.
Το 2022, το μεξικανικό κοινοβούλιο ψήφισε επίσης την κατάργηση της θερινής ώρας στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας, αν και εξαιρούνται οι μεγάλες μεξικανικές πόλεις κοντά στα σύνορα με τις ΗΠΑ και μερικές άλλες περιοχές.
Η Αίγυπτος έχει τη μοναδική ιδιαιτερότητα να έχει καταργήσει τη θερινή ώρα την τελευταία δεκαετία (2014) και να την έχει επαναφέρει.
Στην Ισλανδία αποφασίστηκε ότι η αλλαγή του ρολογιού έχει μικρή επίδραση, αφού λόγω γεωγραφικής θέσης η ανατολή και η δύση του ήλιου διαφέρουν κατά πολύ κατά τη διάρκεια του έτους.
Η Ρωσία καθιέρωσε τη θερινή ώρα Μόσχας με διάταγμα του προέδρου Μεντβέντεφ, στις 27 Απριλίου 2011. Μετά όμως απόδιαμαρτυρίες των κατοίκων για το σκοτάδι που επικρατούσε το χειμώνα, αποφασίστηκε η μονιμοποίηση της χειρμερινής ώρας από τον Βλάντιμιρ Πούτιν, στις 26 Οκτωβρίου 2014. Η Λευκορωσία ακολούθησε τη Ρωσία το 2011.
Η Τουρκία ακολουθούσε τις αλλαγές της Ευρωπαϊκής Ένωσης τόσο στην ημερομηνία όσο και στην αλλαγή ώρας, αλλά τον Σεπτέμβριο 2016 αποφασίστηκε η μόνιμη χρήση της θερινής ώρας όλο τον χρόνο.
Η Κίνα εφάρμοσε τη μόνιμη θερινή ώρα την περίοδο από το 1986 έως το 1991, ωστόσο λόγω της μεγάλης έκτασής της δεν μπόρεσε να λειτουργήσει αποτελεσματικά σε όλες τις περιοχές, επομένως καταργήθηκε.
Ορισμένες χώρες έχουν αλλάξει τις ζώνες ώρας τους την τελευταία δεκαετία για πολιτικούς ή οικονομικούς λόγους. Για παράδειγμα, ο Πρόεδρος Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα αποφάσισε το 2016 να ανατρέψει την αλλαγή της ζώνης ώρας που είχε επιφέρει ο προκάτοχός του – η οποία είχε ως στόχο να επιτρέψει στα παιδιά να ξυπνούν για το σχολείο ενώ υπάρχει φως της ημέρας – λόγω ανησυχιών σχετικά με την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.
Το 2018, ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας Κιμ Γιονγκ Ουν άλλαξε τα ρολόγια της χώρας του ώστε να συγχρονιστούν με αυτά της Νότιας Κορέας εν όψει μιας ιστορικής συνόδου κορυφής – ανατρέποντας την απόφασή του το 2015 να καθιερώσει τη δική του ζώνη ώρας, την ώρα της Πιονγιάνγκ.
Από το 2018, το Μαρόκο βρίσκεται επίσης μόνιμα σε θερινή ώρα (ουσιαστικά αλλάζοντας τη ζώνη ώρας του από UTC+0 σε UTC+1), ρυθμίζοντας τα ρολόγιά του με βάση το Ραμαζάνι και όχι για τη θερινή και χειμερινή ώρα.
Το Αφγανιστάν (UTC+4,5), η Ινδία (UTC+5,5), το Ιράν (UTC+3,5), η Μιανμάρ (UTC+6,5) και η Σρι Λάνκα (UTC+5,5) λειτουργούν όλες με μισή ώρα, ενώ το Νεπάλ (UTC+5,75) βρίσκεται στο σημείο των 45 λεπτών σε σχέση με τις περισσότερες άλλες ζώνες ώρας.
Επίσης, τόσο στην Αυστραλία όσο και στον Καναδά υπάρχουν περιοχές που ακολουθούν τη ζώνη της ώρας και άλλες που ακολουθούν τη ζώνη του μισού ωραρίου. Στη Νέα Ζηλανδία, το μεγαλύτερο μέρος της χώρας ακολουθεί τη ζώνη της ώρας, αλλά τα Νησιά Τσάταμ βρίσκονται στη ζώνη των 45 λεπτών.