Ο Δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν έχει δηλώσει ότι η νέα συμφωνία θα εντάξει την ασφάλεια της Αρκτικής στο πλαίσιο της συλλογικής προστασίας του ΝΑΤΟ
Σε συμφωνία για τη σημαντική ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία αναμένεται να καταλήξουν την Τρίτη ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν και ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, σε μια εξέλιξη που ενδέχεται να σηματοδοτήσει το τέλος της πολύμηνης διπλωματικής αντιπαράθεσης γύρω από το μέλλον του στρατηγικής σημασίας νησιού.
Η συμφωνία αναμένεται να επιτρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες να διευρύνουν σημαντικά το στρατιωτικό τους αποτύπωμα στη Γροιλανδία, σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters.
Δύο νέες αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις
Πέρα από την υφιστάμενη αμερικανική Pituffik Space Base, η συμφωνία αναμένεται να ανοίξει τον δρόμο για την ανάπτυξη δύο ακόμη στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο νησί.
Η πρώτη βρίσκεται στο Narsarsuaq, πρώην αεροπορική βάση της περιόδου του Ψυχρού Πολέμου, όπου σήμερα ο πληθυσμός έχει περιοριστεί σε μόλις μερικές δεκάδες κατοίκους.
Η δεύτερη βρίσκεται στο Mestersvig, περιοχή που χρησιμοποιείται σήμερα από τη Sirius Dog Sled Patrol, επίλεκτη μονάδα των ειδικών δυνάμεων της Δανίας.
Η εξέλιξη αυτή θα αποτελούσε τη σημαντικότερη επέκταση των αμερικανικών στρατιωτικών υποδομών στη Γροιλανδία από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου.
Στο επίκεντρο η ασφάλεια της Αρκτικής
Η Γροιλανδία, πρώην αποικία και σήμερα ημιαυτόνομη επικράτεια του Βασιλείου της Δανίας, βρίσκεται ανάμεσα στην Αρκτική και τη Βόρεια Αμερική. Η γεωγραφική της θέση την καθιστά στρατηγικής σημασίας, ενώ διαθέτει σημαντικούς ενεργειακούς και ορυκτούς πόρους.
Ο Δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν έχει δηλώσει ότι η νέα συμφωνία θα εντάξει την ασφάλεια της Αρκτικής στο πλαίσιο της συλλογικής προστασίας του ΝΑΤΟ, αντί να αποτελεί ζήτημα που θα αφορά αποκλειστικά την Ουάσινγκτον και την Κοπεγχάγη.
Ο Τραμπ αναμένεται να συναντηθεί με τη Μέτε Φρεντέρικσεν και τον Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν στις 10:30 π.μ. ώρα Ανατολικής Ακτής των ΗΠΑ, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, για την τελετή υπογραφής της τριμερούς συμφωνίας.
Η κρίση για τον έλεγχο της Γροιλανδίας
Η συμφωνία έρχεται μετά την ένταση που προκάλεσαν οι δηλώσεις του Τραμπ σχετικά με το μέλλον της Γροιλανδίας.
Η άρνησή του να αποκλείσει το ενδεχόμενο χρήσης στρατιωτικής ή οικονομικής πίεσης προκειμένου να αποκτήσει τον έλεγχο του νησιού προκάλεσε τον Ιανουάριο διπλωματική κρίση στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ και οδήγησε τη Δανία και την κυβέρνηση της Γροιλανδίας σε εντατικές διαπραγματεύσεις.
Η νέα συμφωνία σηματοδοτεί, επομένως, μια μετατόπιση από την προηγούμενη συζήτηση για την πλήρη απόκτηση της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ προς ένα πλαίσιο διευρυμένης αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας.
Τραμπ: «Μόνιμος έλεγχος της ασφάλειας»
Ο Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι η συμφωνία παρέχει στις Ηνωμένες Πολιτείες «μόνιμο έλεγχο της ασφάλειας και όλων των άλλων αναγκών στη Γροιλανδία».
Η Δανία δεν έχει σχολιάσει τη συγκεκριμένη διατύπωση. Έχει, ωστόσο, υπογραμμίσει ότι η συμφωνία σέβεται την κυριαρχία του Βασιλείου της Δανίας, καθώς και το δικαίωμα της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση.
«Ο λόγος για τον οποίο μπορούμε να καταλήξουμε σε αυτή τη συμφωνία, η οποία είναι επωφελής από τη γροιλανδική, την αμερικανική και την ευρωπαϊκή σκοπιά, καθώς και για λογαριασμό του Βασιλείου της Δανίας, είναι ότι πρόκειται για ζήτημα ασφάλειας», δήλωσε η Φρεντέρικσεν τη Δευτέρα στη Νέα Υόρκη.
Τι προβλέπει η συμφωνία
Το πλήρες κείμενο της συμφωνίας δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί, ενόψει της υπογραφής της την Τρίτη.
Παραμένει επίσης ασαφές εάν η συμφωνία θα τροποποιήσει τη συνθήκη αμυντικής συνεργασίας του 1951, η οποία αποτελεί τη νομική βάση για την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία, ή εάν θα λειτουργήσει ως ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας.
Η ακριβής έκταση των νέων αμερικανικών υποδομών και ο αριθμός του προσωπικού που θα μπορούσε να αναπτυχθεί στο νησί δεν έχουν γίνει επίσης γνωστά.
Μια νέα στρατιωτική πραγματικότητα στη Γροιλανδία
Η Γροιλανδία έχει έκταση περίπου τριπλάσια από εκείνη του Τέξας, ενώ ο πληθυσμός της ανέρχεται σε περίπου 57.000 κατοίκους, οι οποίοι είναι διάσπαρτοι κατά μήκος των δύσβατων ακτών του νησιού.
Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία έχει μακρά ιστορία στη Γροιλανδία. Κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούσαν εκεί 17 στρατιωτικές εγκαταστάσεις και περισσότερους από 10.000 στρατιωτικούς.
Η προβλεπόμενη ανάπτυξη νέων εγκαταστάσεων στο Narsarsuaq και το Mestersvig θα αποτελέσει τη σημαντικότερη ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής υποδομής στο νησί εδώ και δεκαετίες, ενώ παράλληλα αναδεικνύει εκ νέου τη στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας για την ασφάλεια της Αρκτικής και τις σχέσεις ΗΠΑ, Δανίας και ΝΑΤΟ.