Η Τουρκία και οι ΗΠΑ επαναλαμβάνουν τις συνομιλίες για τα F-16 εν όψει της αναμενόμενης συνάντησης Τραμπ-Ερντογάν
Μπορεί χθες ο Τούρκος υπουργός Εξωγτερικών, Χακάν Φιντάν, να παραδέχτηκε ότι το θέμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35 που η Άγκυρα επιζητάει από τις ΗΠΑ, καθυστερεί, ωστόσο Τουρκία και ΗΠΑ έχουν ξαναρχίσει τις συνομιλίες για τα μαχητικά F-16.
Αυτό ανέφερε στο αραβικό δίκτυο Al-Monitor πηγή που έχει γνώση των συζητήσεων, εν όψει της αναμενόμενης συνάντησης μεταξύ του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στη Νέα Υόρκη αυτή την εβδομάδα.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους την περασμένη εβδομάδα, ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία Τομ Μπάρακ άφησε να εννοηθεί ότι ο Ερντογάν και ο Τραμπ ενδέχεται να συναντηθούν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Αν και δεν έχει υπάρξει επίσημη επιβεβαίωση ότι η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί, αναμένεται να συναντηθούν αξιωματούχοι της Τουρκίας και των ΗΠΑ σε κάποιο πλαίσιο.
Ο Ερντογάν έφτασε στη Νέα Υόρκη νωρίς τη Δευτέρα και αναμένεται να απευθύνει ομιλία στη Γενική Συνέλευση σήμερα Τρίτη. Αναμένεται επίσης να πραγματοποιήσει συναντήσεις στο περιθώριο με διάφορους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων, ενώ συνοδεύεται από μια μεγάλη αντιπροσωπεία, στην οποία περιλαμβάνονται ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο υπουργός Ενέργειας Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ και ο επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών Ιμπραήμ Καλίν, σύμφωνα με την τουρκική προεδρία.
Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών μεταξύ Τούρκων και Αμερικανών αξιωματούχων, οι πωλήσεις όπλων αναμένεται να βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα, καθώς οι προμήθειες αμυντικού εξοπλισμού παραμένουν ένα από τα εκκρεμή ζητήματα μεταξύ των δύο πρωτευουσών. Εκτός από τις υφιστάμενες αμερικανικές κυρώσεις κατά της Τουρκίας και την ενδεχόμενη απόκτηση F-35 από την Άγκυρα, ο εκσυγχρονισμός του στόλου των F-16 της Τουρκίας βρίσκεται και πάλι στην ατζέντα και των δύο πρωτευουσών, όπως δήλωσε στο Al-Monitor πρόσωπο που είναι εξοικειωμένο με τις συνομιλίες για τις πωλήσεις όπλων.
Μετά την απομάκρυνσή της από το πρόγραμμα F-35, τον Οκτώβριο του 2021 η Άγκυρα υπέβαλε αίτημα για την αγορά 40 νέων μαχητικών αεροσκαφών F-16 Block 70 και κιτ εκσυγχρονισμού για 79 αεροσκάφη του υπάρχοντος στόλου της. Το προτεινόμενο πακέτο, που περιλάμβανε πυρομαχικά και άλλο εξοπλισμό, εκτιμήθηκε αρχικά σε περίπου 23 δισεκατομμύρια δολάρια. Η Ουάσιγκτον ενέκρινε την πώληση το 2024. Ωστόσο, αργότερα τον ίδιο χρόνο, η Τουρκία περιόρισε το πακέτο, εγκαταλείποντας τα σχέδια για την αγορά των 79 κιτ εκσυγχρονισμού των F-16. Αντ’ αυτού, αποφάσισε να αναβαθμίσει ορισμένα από τα υπάρχοντα F-16 της στο εσωτερικό της χώρας.
Εν τω μεταξύ, οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Άγκυρας και Ουάσιγκτον για την πώληση 40 νέων F-16 έχουν σταματήσει. Αφού ο Τραμπ ξεκίνησε τη δεύτερη θητεία του το 2025, η Άγκυρα προσπάθησε να πείσει την αμερικανική κυβέρνηση να άρει τις κυρώσεις του CAATSA. Ωστόσο, η συνεχιζόμενη κατοχή του συστήματος S-400 από την Τουρκία παραμένει νομικό εμπόδιο για την άρση των κυρώσεων, καθώς σύμφωνα με την αμερικανική νομοθεσία, η Άγκυρα «πρέπει να παύσει να το κατέχει».
Μετά τη συνάντηση Ερντογάν-Τραμπ τον Ιούλιο, τα τουρκικά ΜΜΕ ανέφεραν ότι η Άγκυρα διερευνούσε το ενδεχόμενο μεταπώλησης των συστημάτων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Η Ρωσία έχει επίσης επιβεβαιώσει ότι το θέμα βρίσκεται υπό συζήτηση μεταξύ Άγκυρας και Μόσχας, αλλά παραμένει ασαφές εάν έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος.
Γιατί έχει σημασία
Η επανέναρξη των συνομιλιών για τα F-16 εντάσσεται στην προσπάθεια της Τουρκίας να ανανεώσει τον αεροπορικό της στόλο, προκειμένου να διατηρήσει την αεροπορική της αποτρεπτική δύναμη εν μέσω της έλλειψης προόδου όσον αφορά τα F-35. Η Τουρκία διαθέτει σήμερα περισσότερα από 230 F-16, σύμφωνα με τον αμερικανικό αμυντικό προμηθευτή Lockheed Martin. Τα αεροσκάφη αυτά παραμένουν η ραχοκοκαλιά του στόλου μαχητικών αεροσκαφών της Τουρκίας.
Ο στόλος περιλαμβάνει παραλλαγές των F-16 Block 30, 40, 50 και 50+, ενώ οι αναβαθμίσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη για τα αεροσκάφη F-16 Block 30 αναμένεται να ολοκληρωθούν έως το 2027. Οι αναβαθμίσεις για τα αεροσκάφη Block 40 και 50 έχουν προγραμματιστεί για την περίοδο 2028-2030, σύμφωνα με την Προεδρία Αμυντικών Βιομηχανιών της Τουρκίας.
Παραμένει ασαφές εάν οι ανανεωμένες συζητήσεις επικεντρώνονται στην προγραμματισμένη αγορά από την Τουρκία 40 νέων αεροσκαφών F-16 Block 70 ή στις εγκρίσεις των ΗΠΑ που απαιτούνται για τον εγχώριο εκσυγχρονισμό του υπάρχοντος στόλου της, ή και στα δύο.
Η ανάγκη της Τουρκίας για νέα F-16 και για εκσυγχρονισμό του τρέχοντος στόλου της έχει αποκτήσει πρόσθετη σημασία εν μέσω της απουσίας των F-35, καθώς οι περιφερειακοί αντίπαλοι εκσυγχρονίζουν τους στόλους μαχητικών αεροσκαφών τους και επεκτείνουν τις δυνατότητές τους πέμπτης γενιάς.
Υπενθυμίζεται ότι προ ημερών Lockheed Martin και Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ) παρέδωσαν στην Πολεμική Αεροπορία το 60ό αεροσκάφος F-16 που αναβαθμίστηκε στη διαμόρφωση Viper (F-16V), σηματοδοτώντας ακόμη ένα σημαντικό ορόσημο στην εξέλιξη του προγράμματος εκσυγχρονισμού του ελληνικού στόλου F-16.