Ο κόσμος έχει εισέλθει σε μια «ζώνη κινδύνου ακραίων καιρικών φαινομένων», καθώς οι επιπτώσεις του Ελ Νίνιο αρχίζουν να γίνονται αισθητές παγκοσμίως, προειδοποίησε ο γγ του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες.
Ο πλανήτης εισέρχεται σε μια «ζώνη κινδύνου ακραίων καιρικών φαινομένων», καθώς ο ΟΗΕ και ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) προειδοποιούν για την έλευση ενός πρωτοφανούς «Super El Niño». Το φαινόμενο, που αναμένεται να είναι το ισχυρότερο των τελευταίων 1.000 ετών, προβλέπεται να διαρκέσει τουλάχιστον έως τις αρχές του 2027, απειλώντας να προκαλέσει παγκόσμια καταστροφή με ρεκόρ θερμοκρασιών, φονικές πλημμύρες, εκτεταμένες ξηρασίες και οξεία επισιτιστική κρίση για δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους.
Ο γγ του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, τονίζοντας ότι το φαινόμενο Σούπερ Ελ Νίνιο «γιγαντώνεται μπροστά στα μάτια μας» και οδηγεί τον πλανήτη σε εντελώς αχαρτογράφητα νερά.«Το Ελ Νίνιο μεγαλώνει μπροστά στα μάτια μας. Η επιστήμη δεν αφήνει περιθώρια αμφιβολίας: ο πλανήτης βρίσκεται σε αχαρτογράφητα νερά και αυτά τα νερά θερμαίνονται», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Θερμοκρασίες-Ρεκόρ στον Ειρηνικό και Πρόβλεψη για Φαινόμενο «Γκοτζίλα»
Το Ελ Νίνιο είναι ένα φυσικό καιρικό φαινόμενο που αναπτύσσεται στον Ειρηνικό Ωκεανό και συνδέεται με μια αλλαγή στα πρότυπα των ανέμων. Επιτρέπει στο ζεστό νερό να εξαπλωθεί προς τα ανατολικά και απελευθερώνει θερμότητα στην ατμόσφαιρα. Οι θερμοκρασίες της θάλασσας στον κεντρικό και ανατολικό τροπικό Ειρηνικό έχουν αυξηθεί απότομα τους τελευταίους μήνες – ένα σαφές σημάδι ενίσχυσης του Ελ Νίνιο. Στην βασική περιοχή παρακολούθησης του Ειρηνικού, οι επιφανειακές θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 2°C, πάνω από τον μέσο όρο τις τελευταίες εβδομάδες, γεγονός που δημιουργεί ενδείξεις για ένα «πολύ ισχυρό» φαινόμενο.
Αλλά αναμένεται να ξεπεράσει ακόμη και αυτό το δείκτη. Οι μηνιαίες θερμοκρασίες στην επιφάνεια της θάλασσας θα μπορούσαν να πλησιάσουν τους 4 βαθμούς Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο, σύμφωνα με τις προβλέψεις. Αυτό θα το καθιστούσε το ισχυρότερο Ελ Νίνιο από τουλάχιστον το 1950, ενδεχομένως με μεγάλη διαφορά.
Οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν την κλίμακα του φαινομένου «πραγματικά εκπληκτική» και επιπέδου «Γκοτζίλα», εκτιμώντας ότι το 2027 θα καταρρίψει κάθε προηγούμενο ιστορικό ρεκόρ θερμοκρασίας.
Ξηρασία, Παγκόσμιο Εμπόριο υπό Πίεση και Απειλή Λιμού
Οι συνδυασμένες επιπτώσεις του Ελ Νίνιο και της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής πυροδοτούν ήδη σοβαρές κλιματικές κρίσεις σε ολόκληρο την υφήλιο. Στη Νοτιοανατολική Ασία, την Κεντρική Αμερική και τη Νότια Αμερική προβλέπεται ακραία ξηρασία, με την Ινδονησία να δίνει μάχη με καταστροφικές πυρκαγιές και τον Παναμά να μειώνει τις διελεύσεις πλοίων στη διώρυγα λόγω λειψυδρίας.
Την Πέμπτη, ο αριθμός των πλοίων που διέρχονται από τη Διώρυγα του Παναμά θα μειωθεί κατά περισσότερο από 10% εν αναμονή χαμηλότερων βροχοπτώσεων. Περίπου 14.000 πλοία ετησίως χρησιμοποιούν την τεχνητή πλωτή οδό – εκτός του ότι αποτελεί μια κρίσιμη διαδρομή για το παγκόσμιο εμπόριο, αποτελεί επίσης βασική πηγή εισοδήματος για τον Παναμά, αποφέροντας περίπου 3 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως.
Παράλληλα, το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Τροφίμων προειδοποιεί ότι περίπου 50 εκατομμύρια άνθρωποι κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με οξεία πείνα, την ώρα που η παραγωγή τροφίμων πλήττεται παγκοσμίως και οι τιμές εκτινάσσονται.
Καταστροφές στις υποδομές και πρωτοφανής κνητοποίηση
Στον αντίποδα, περιοχές της Ανατολικής Αφρικής, της νότιας Βραζιλίας και των ΗΠΑ προετοιμάζονται για σφοδρές βροχοπτώσεις, τυφώνες και καταστροφικές κατολισθήσεις.
Η Κίνα αναμένει πολλαπλά χτυπήματα από τυφώνες ενώ στο Περού η κατάσταση συναγερμού έχει κινητοποιήσει διεθνή ανθρωπιστική και ιατρική βοήθεια. Ταυτόχρονα, η άνοδος της θερμοκρασίας προκαλεί ανεπανόρθωτες ζημιές στα θαλάσσια οικοσυστήματα της Αυστραλίας. Τα τελευταία χρόνια μαστίζεται από θαλάσσιους καύσωνες – που οφείλονται στην κλιματική αλλαγή – και οδηγούν σε εκτεταμένη λεύκανση των κοραλλιών και άνθηση των φυκιών, προκαλώντας «άνευ προηγουμένου ζημιές».
Απέναντι σε αυτή την πρωτοφανή απειλή, ο WMO έχει ξεκινήσει τη μεγαλύτερη κινητοποίηση στην ιστορία του, ενισχύοντας τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης σε μια προσπάθεια να περιοριστούν οι απώλειες ανθρώπινων ζωών και οι οικονομικές καταστροφές.
Το Ελ Νίνιο είναι πιθανό να είναι το μεγαλύτερο εδώ και τουλάχιστον 1.000 χρόνια και θα συσσωρεύσει επιπλέον θερμότητα σε μια ατμόσφαιρα όπου οι θερμοκρασίες ήδη αυξάνονται ραγδαία λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Ο συνδυασμός αυτός σημαίνει ότι το 2027 πρόκειται να «καταρρίψει» το ρεκόρ και να είναι η θερμότερη χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ.
Η κλιματική κρίση, που προκαλείται από τη ρύπανση από τα ορυκτά καύσιμα, ήδη επιδεινώνει τα ακραία καιρικά φαινόμενα και σκοτώνει ανθρώπους , με το πιο ακραίο κύμα καύσωνα που έχει καταγραφεί ποτέ να πλήττει την Ευρώπη αυτό το καλοκαίρι και να οδηγεί σε τουλάχιστον 35.000 θανάτους . Το Ελ Νίνιο θα εντείνει τις επιπτώσεις ακόμη περισσότερο, με την κλίμακα του γεγονότος να έχει περιγραφεί ως « πραγματικά εκπληκτική » και ένα γεγονός «επιπέδου Γκοτζίλα».
«Το Ελ Νίνιο έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει ένα τεράστιο πλήγμα στις κοινότητες και τις οικονομίες σε όλο τον κόσμο», δήλωσε η Σελέστ Σάουλο, γγ του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO) του ΟΗΕ. «Ήδη βλέπουμε αναταραχές και καταστροφές από ξηρασίες και πλημμύρες και αναμένουμε ότι αυτές οι επιπτώσεις θα αυξηθούν καθώς το Ελ Νίνιο εντείνεται».
«Ποτέ πριν στην 50χρονη ιστορία του WMO δεν έχουμε ξεκινήσει μια τόσο μεγάλη κινητοποίηση με τις εθνικές μετεωρολογικές και υδρολογικές υπηρεσίες, οι οποίες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της παροχής προβλέψεων και υπηρεσιών για τη διάσωση ζωών και μέσων διαβίωσης. Δεν έχουμε χρόνο για χάσιμο.» Ο Κρις Τζακαρίνι, της Μονάδας Πληροφοριών Ενέργειας και Κλίματος στο Ηνωμένο Βασίλειο, δήλωσε: «Οι ακραίες καιρικές συνθήκες σε όλο τον κόσμο έχουν αυξήσει τις τιμές των τροφίμων, πλήττοντας περισσότερο τους φτωχότερους. Δεν πρόκειται μόνο για τα τρόφιμα που εισάγουμε, αλλά και για αυτά που καλλιεργούμε στη χώρα μας».
«Μετά από πέντε καύσωνες και εκτεταμένη ξηρασία, οι Βρετανοί καλλιεργητές αροτραίων καλλιεργειών αντιμετωπίζουν τώρα τη χειρότερη συγκομιδή που έχει καταγραφεί ποτέ το 2026. Κι όμως, χωρίς δράση, αυτές θα μπορούσαν να είναι οι καλές χρονιές. Εκτός αν μειώσουμε γρήγορα τις εκπομπές και ενισχύσουμε την ανθεκτικότητα, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής θα συνεχίσουν να επιδεινώνονται, με το Ελ Νίνιο να ενισχύει την τάση κάθε λίγα χρόνια.»