Η τραγωδία παραμένει μια βαθιά πληγή στη συλλογική μνήμη της Κύπρου και μια από τις σοβαρότερες αεροπορικές καταστροφές στην Ελλάδα.
Είκοσι ένα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την αεροπορική τραγωδία της Helios Airways, που σημάδεψε για πάντα την Κύπρο και συγκλόνισε την Ελλάδα. Στις 14 Αυγούστου 2005, η πτήση από τη Λάρνακα με προορισμό την Πράγα, μέσω του Ελευθέριος Βενιζέλος της Αθήνας, κατέληξε στην ορεινή περιοχή του Γραμματικού, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους και οι 121 άνθρωποι που επέβαιναν στο αεροσκάφος.
Το Boeing 737-300 της Helios Airways είχε απογειωθεί το πρωί από τη Λάρνακα. Στις 10:15 εισήλθε στον ελληνικό εναέριο χώρο, χωρίς όμως να υπάρξει επικοινωνία με τον Πύργο Ελέγχου.
Είχαν χάσει όλοι τις αισθήσεις τους
Λίγο αργότερα, δύο F-16 απογειώθηκαν από τη Νέα Αγχίαλο. Τα μαχητικά προσέγγισαν το αεροσκάφος στις 11:18 και οι χειριστές διαπίστωσαν ότι ο συγκυβερνήτης ήταν αναίσθητος, ο κυβερνήτης δεν βρισκόταν στη θέση του, ενώ στο αεροσκάφος είχαν ενεργοποιηθεί οι μάσκες οξυγόνου.
Όπως προέκυψε από την έρευνα, το αεροπλάνο συνέχιζε την πορεία του με αυτόματο πιλότο, ενώ σχεδόν όλοι οι επιβαίνοντες είχαν χάσει τις αισθήσεις τους. Ο αεροσυνοδός Ανδρέας Προδρόμου φέρεται να προσπάθησε να αναλάβει τον έλεγχο του αεροσκάφους.
Στις 12:05, το αεροσκάφος συνετρίβη στην περιοχή του Γραμματικού. Συνολικά έχασαν τη ζωή τους 115 επιβάτες και τα έξι μέλη του πληρώματος. Ανάμεσα στα θύματα βρίσκονταν 22 παιδιά, ενώ 103 από τους νεκρούς ήταν κυπριακής καταγωγής και 12 ήταν Έλληνες υπήκοοι.
Η τραγωδία βύθισε στο πένθος ολόκληρες οικογένειες, ενώ πολλά παιδιά έχασαν τους γονείς τους.
Το μνημόσυνο στην Κύπρο
Στις 9 Αυγούστου τελέστηκε στον Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Γεωργίου στο Παραλίμνι το ετήσιο μνημόσυνο για τα θύματα της τραγωδίας, καθώς από την περιοχή κατάγονταν αρκετοί από τους ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους.
Στον επιμνημόσυνο λόγο της, η υπουργός Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων Ευανθία Τσολάκη υπογράμμισε ότι η παρουσία της Πολιτείας αποτελεί χρέος απέναντι στις οικογένειες των θυμάτων. Όπως ανέφερε, ο πόνος τους παραμένει ζωντανός και αποτελεί κομμάτι της συλλογικής μνήμης της Κύπρου.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη δύναμη και την αξιοπρέπεια των οικογενειών, οι οποίες, 21 χρόνια μετά, συνεχίζουν να ζουν με το βάρος της απώλειας.
Η υπουργός κατέθεσε στεφάνι εκ μέρους του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη. Ακολούθησαν επιμνημόσυνη δέηση και κατάθεση στεφάνων στο Δημοτικό Κοιμητήριο Παραλιμνίου.
Η δικαστική εξέλιξη
Η υπόθεση απασχόλησε επί χρόνια τις δικαστικές αρχές σε Ελλάδα και Κύπρο. Στις 18 Φεβρουαρίου 2013, το Κακουργιοδικείο Λευκωσίας απάλλαξε από τις κατηγορίες όλους τους κατηγορουμένους, μετά την αναστολή της ποινικής δίωξης που είχε καταχωρηθεί από τη Γενική Εισαγγελία.
Κατηγορούμενοι ήταν ο εκτελεστικός πρόεδρος της Helios Ανδρέας Δράκος, ο διευθύνων σύμβουλος Δημήτρης Πανταζής, ο διευθυντής πτήσεων Γιώργος Κικκίδης και ο Βούλγαρος αρχιπιλότος της εταιρείας Γιάνκο Στοϊμένοφ.
Στην Ελλάδα, το Εφετείο Αθηνών είχε επικυρώσει την καταδίκη που είχε επιβληθεί σε πρώτο βαθμό από το Τριμελές Πλημμελειοδικείο. Οι ποινές ανέρχονταν σε 122 έτη φυλάκισης για τον καθένα, μετατράπηκαν όμως αρχικά σε δεκαετή ποινή και στη συνέχεια σε χρηματική. Με την καταβολή περίπου 73.000 ευρώ ο καθένας αφέθηκε ελεύθερος.
Η υπόθεση παραμένει μέχρι σήμερα μία από τις πιο βαθιές πληγές στη συλλογική μνήμη της Κύπρου και μία από τις πιο συγκλονιστικές αεροπορικές τραγωδίες που έχουν σημειωθεί στην Ελλάδα.