Οι ΗΠΑ και σύμμαχοί τους σύμφωνα με το Ιράν απαγορεύεται να διέλθουν από τον θαλάσσιο διάδρομο, από όπου περνάει το ένα πέμπτο των παγκόσμιων αποστολών πετρελαίου
Στα Στενά του Ορμούζ έχει στραφεί η παγκόσμια προσοχή, παρά τις εχθροπραξίες στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, καθώς από εκεί διέρχεται το ένα πέμπτο των παγκόσμιων αποστολών πετρελαίου. Η απόφαση της Τεχεράνης να απαγορεύσει τη διέλευση για πλοία των ΗΠΑ και των συμμάχων τους, έχει οδηγήσει τις τιμές του «μαύρου χρυσού» σε ένα εξωφρενικό ράλι ανόδου, πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Το βαρέλι του αργού Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς, σημείωσε άνοδο 2,5% στα 105,70 δολάρια τη Δευτέρα, πάνω από 40% υψηλότερα από ό,τι πριν από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί δήλωσε στο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο CBS ότι η Τεχεράνη «προσεγγίστηκε από πολλές χώρες» αναζητώντας ασφαλή διέλευση για τα πλοία τους «και αυτό εναπόκειται στον στρατό μας να αποφασίσει». Πρόσθεσε ότι επετράπη να περάσει μια ομάδα σκαφών από «διαφορετικές χώρες», χωρίς να δώσει λεπτομέρειες.
Σε ποια πλοία επιτρέπεται η ασφαλής διέλευση και ποιες χώρες είναι υπό διαπραγμάτευση.
Πακιστάν
Ένα δεξαμενόπλοιο Aframax με σημαία Πακιστάν που ονομάζεται Καράτσι απέπλευσε από τον Κόλπο μέσω του Στενού του Ορμούζ την Κυριακή.
Ινδία
Το Σάββατο, ο πρεσβευτής του Ιράν στην Ινδία, Μοχάμαντ Φαταλί, δήλωσε ότι η Τεχεράνη επέτρεψε σε ορισμένα ινδικά πλοία, χωρίς να αναφέρει ακριβή αριθμό, να περάσουν από τα στενά του Ορμούζ σε μια σπάνια εξαίρεση στον αποκλεισμό που έχει διαταράξει τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό.
Λίγο αργότερα, αξιωματούχος του υπουργείου Ναυτιλίας, ανέφερε ότι δύο δεξαμενόπλοια με ινδική σημαία που μετέφεραν υγροποιημένο αέριο πετρελαίου με προορισμό λιμάνια στη δυτική Ινδία πέρασαν από το στενό.
Τουρκία
Από τα 15 τουρκικά πλοία που βρίσκονται εγκλωβισμένα στην περιοχή, σε ένα επετράπη η διέλευση, σύμφωνα με δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Μεταφορών την Παρασκευή.
Κίνα
Η Κίνα βρίσκεται σε συνομιλίες με το Ιράν για να επιτρέψει την ασφαλή διέλευση του αργού πετρελαίου και των πλοίων μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου του Κατάρ μέσω των Στενών του Ορμούζ, μετέδωσε το πρακτορείο ειδήσεων Reuters στις 5 Μαρτίου, επικαλούμενο τρεις ανώνυμες διπλωματικές πηγές.
Η Κίνα, η οποία έχει φιλικές σχέσεις με το Ιράν και βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις προμήθειες πετρελαίου της Μέσης Ανατολής, είναι δυσαρεστημένη με την απόφαση του Ιράν να παραλύσει τη ναυτιλία μέσω του στενού και πιέζει την Τεχεράνη να επιτρέψει την ασφαλή διέλευση των πλοίων της, σύμφωνα με τις πηγές.
Η Κίνα λαμβάνει το 45% του πετρελαίου της μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Γαλλία και Ιταλία
Τα δύο ευρωπαϊκά έθνη θεωρείται ότι ζήτησαν συνομιλίες με το Ιράν για να επιτρέψουν στα πλοία τους να περάσουν από το στενό, ανέφεραν οι Financial Times του Ηνωμένου Βασιλείου, επικαλούμενοι ανώνυμους αξιωματούχους.
Ποιος είναι ο ναυτικός συνασπισμός που πρότεινε ο Τραμπ;
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ζήτησε τη σύσταση ενός ναυτικού πολυεθνικού συνασπισμού για την ασφάλεια του στενού.
«Ας ελπίσουμε ότι η Κίνα, η Γαλλία, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλοι, που επηρεάζονται από αυτόν τον τεχνητό περιορισμό, θα στείλουν πλοία στην περιοχή, έτσι ώστε τα στενά του Ορμούζ να μην αποτελούν πλέον απειλή από ένα έθνος που έχει αποκεφαλιστεί εντελώς», έγραψε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social την Κυριακή.
Ωστόσο, οι χώρες που ανέφερε ο Τραμπ δεν έχουν δώσει καμία υπόσχεση να συμμετάσχουν σε μια τέτοια επιχείρηση.
Τη Δευτέρα, η Γερμανία και η Ελλάδα απέκλεισαν το ενδεχόμενο στρατιωτικής εμπλοκής.
Εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης είπε: «Όσο συνεχίζεται αυτός ο πόλεμος, δεν θα υπάρξει καμία συμμετοχή, ούτε καν σε καμία προσπάθεια να κρατηθούν ανοιχτά τα στενά του Ορμούζ με στρατιωτικά μέσα».
Η Ελλάδα επίσης δεν θα εμπλακεί σε στρατιωτικές επιχειρήσεις στα Στενά του Ορμούζ, δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης.
Όμως και η Βρετανία κράτησε αποστάσεις, παρά τις αμερικανικές πιέσεις, με τον πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Κιρ Στάρμερ να δηλώνει τη Δευτέρα: «Δεν θα παρασυρθούμε στον ευρύτερο πόλεμο».
Ο Ρότζερ Σάναχαν, αναλυτής ασφαλείας στη Μέση Ανατολή, δήλωσε στο Al Jazeera ότι είναι «απίθανο» οι σύμμαχοι των ΗΠΑ να εμπλακούν στην ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ, όπως πρότεινε η κυβέρνηση Τραμπ.
Ο Σάναχαν είπε ότι επειδή οι περισσότεροι σύμμαχοι των ΗΠΑ «αντιτάχθηκαν σε αυτόν τον πόλεμο εξαρχής», τους κάνει «να αισθάνονται σχετικά λιγότερο διατεθειμένοι να του παράσχουν υποστήριξη».
«Εξάλλου, υπάρχει ένα πρακτικό ζήτημα. Εάν θέλετε ναυτική υποστήριξη για κάποιο είδος επιχείρησης προστασίας του συνασπισμού, σας παίρνει πολύ χρόνο για να κάνετε τα πλοία να πλεύσουν σε αυτήν την περιοχή. Δεν μπορείς να κάνεις τέτοια πράγματα εν κινήσει».