Τυχόν αμερικανικά πλήγματα θα μπορούσαν να στοχεύσουν βαλλιστικούς πυραύλους που μπορούν να πλήξουν συμμάχους των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, καθώς και τα προγράμματα πυρηνικού εμπλουτισμού του Ιράν
Οι εντάσεις μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών συνεχίζουν να κλιμακώνονται, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι μια τεράστια «αρμάδα» κατευθύνεται προς τον Περσικό Κόλπο. Με ναυαρχίδα το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, η παρουσία του αμερικανικού στόλου υπογραμμίζει τις ολοένα και πιο πολεμοχαρείς σχέσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, αλλά και τους αυξανόμενους φόβους για στρατιωτική αντιπαράθεση.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ενέτεινε την πίεση προς το Ιράν την Τετάρτη, γράφοντας στην πλατφόρμα Truth Social ότι «μια τεράστια αρμάδα κατευθύνεται προς το Ιράν».
Η ανάπτυξη αυτή έρχεται έναν μήνα μετά την απότομη άνοδο του κόστους ζωής και την κατάρρευση της αξίας του ριάλ, που πυροδότησαν διαδηλώσεις οι οποίες γρήγορα εξελίχθηκαν σε κρίση νομιμοποίησης για την κληρική ηγεσία της χώρας.
Η αμερικανική ομάδα κρούσης «είναι αυτή τη στιγμή ανεπτυγμένη στη Μέση Ανατολή για την προώθηση της περιφερειακής ασφάλειας και σταθερότητας», ανέφερε η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) σε ανάρτησή της στο X. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η ομάδα βρισκόταν στον Ινδικό Ωκεανό και όχι στην Αραβική Θάλασσα που συνορεύει με το Ιράν.
Ο αρχηγός του ιρανικού στρατού, Αμίρ Χατάμι, απάντησε την Πέμπτη δεσμευόμενος για «συντριπτική απάντηση» σε οποιαδήποτε αμερικανική επίθεση. «Σύμφωνα με τις απειλές που αντιμετωπίζουμε, η διατήρηση και ενίσχυση στρατηγικών πλεονεκτημάτων για ταχεία μάχη και συντριπτική απάντηση σε οποιαδήποτε εισβολή… βρίσκεται πάντα στην ατζέντα του στρατού», δήλωσε, όπως μετέδωσε το ιρανικό πρακτορείο Tasnim.
Σύμφωνα με την ανάρτηση του Τραμπ, ο αμερικανικός στόλος είναι «έτοιμος, πρόθυμος και ικανός να εκπληρώσει γρήγορα την αποστολή του, με ταχύτητα και βία, αν χρειαστεί».
Η αρμάδα έχει ως ναυαρχίδα το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, ένα από τα 10 πυρηνοκίνητα αμερικανικά αεροπλανοφόρα κλάσης Nimitz, τη μεγαλύτερη κατηγορία πολεμικών πλοίων στον κόσμο, σύμφωνα με το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ.
Τα τεράστια αυτά πλοία έχουν μήκος 333 μέτρα και μπορούν να φιλοξενήσουν περισσότερα από 65 αεροσκάφη και πολλαπλές συστοιχίες πυραύλων. Κάθε ένα από τα 10 αεροπλανοφόρα κλάσης Nimitz κοστίζει περίπου 4,5 δισ. δολάρια, ενώ το Abraham Lincoln μπορεί να υποστηρίξει πλήρωμα έως και 5.680 ατόμων.
Παρά το τεράστιο μέγεθός τους, αυτά τα «θηρία» είναι σχεδιασμένα για εξαιρετικά υψηλές ταχύτητες επί παρατεταμένες χρονικές περιόδους. Μπορούν να πλέουν με ταχύτητα άνω των 30 κόμβων (56 χλμ/ώρα), διατηρώντας παράλληλα υψηλή ευελιξία για αποφυγή επιθέσεων.
Τα αεροπλανοφόρα μπορούν επίσης να φιλοξενήσουν μοίρες αεροσκαφών stealth, όπως τα μαχητικά F-35 Lightning II της Lockheed Martin και τα F/A-18 Super Hornet της Boeing, σύμφωνα με το αμερικανικό πρακτορείο AP. Εκατοντάδες πύραυλοι διαφόρων τύπων ενδέχεται επίσης να βρίσκονται επί των πλοίων, μεταξύ αυτών πύραυλοι cruise Tomahawk για πλήγματα εδάφους, καθώς και το σύστημα NATO Sea Sparrow για αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα.
Αναλυτές που παρακολουθούν δεδομένα πτήσεων έχουν παρατηρήσει ότι δεκάδες αμερικανικά στρατιωτικά μεταγωγικά αεροσκάφη κατευθύνονται επίσης προς την περιοχή.
Η ανάπτυξη αυτή θυμίζει εκείνη του περασμένου έτους, όπως μετέδωσε το AP, όταν αμερικανικά συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας μεταφέρθηκαν στην περιοχή ενόψει πιθανών ιρανικών αντιποίνων για τον αμερικανικό βομβαρδισμό τριών ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων κατά τον πόλεμο Ιράν–Ισραήλ τον Ιούνιο.
Τουλάχιστον τρία αντιτορπιλικά συνοδεύουν το USS Abraham Lincoln: το USS Frank E. Petersen Jr., γνωστό για τα πυραυλικά του συστήματα, το USS Spruance, με προηγμένες δυνατότητες ραντάρ και αισθητήρων, και το USS Michael Murphy, νεότερη έκδοση της κλάσης Spruance.
Το Abraham Lincoln ενδέχεται επίσης να μεταφέρει πρόσθετο εξοπλισμό, όπως το σύστημα AN/SLQ-25A Nixie, το οποίο χρησιμοποιεί ήχο για να αποτρέπει την παρακολούθηση του πλοίου από υποβρύχιες τορπίλες.
Η κινητοποίηση αυτή υποδηλώνει ότι οι επανειλημμένες απειλές του Τραμπ για πλήγματα κατά του Ιράν ενδέχεται να λάβουν συγκεκριμένη μορφή.
Η Τεχεράνη απαντά με τις δικές της απειλές. Η αποστολή της στον ΟΗΕ αντέδρασε με ανάρτηση στο X, δηλώνοντας αρχικά ότι η χώρα «είναι έτοιμη για διάλογο στη βάση του αμοιβαίου σεβασμού και των συμφερόντων», για να προσθέσει: «ΑΛΛΑ ΑΝ ΠΙΕΣΤΕΙ, ΘΑ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΤΕΙ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΗΣ ΚΑΙ ΘΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙ ΟΠΩΣ ΠΟΤΕ ΑΛΛΟΤΕ!».
Το ιρανικό καθεστώς έχει αποδώσει τη μαζική κοινωνική αναταραχή και τις διαδηλώσεις, που θεωρούνται η μεγαλύτερη απειλή για το καθεστώς από την επανάσταση του 1979, στο Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Θεωρούμε τον πρόεδρο των ΗΠΑ ένοχο για τα θύματα, τις ζημιές και τη δυσφήμιση που προκάλεσε στο ιρανικό έθνος», έγραψε στο X ο ανώτατος ηγέτης Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει εντείνει την πίεση τις τελευταίες εβδομάδες και έχει επανειλημμένα ταχθεί υπέρ νέας ηγεσίας και του τερματισμού της 37χρονης διακυβέρνησης του Χαμενεΐ. Ωστόσο, ο βασικός λόγος μιας αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης θα ήταν πιθανότατα ο περιορισμός του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Τα αιτήματα του Λευκού Οίκου προς την Τεχεράνη έχουν συχνά μεταβληθεί, με τις απειλές του Τραμπ να συνδέονται αρχικά με απαιτήσεις να σταματήσουν οι εκτελέσεις διαδηλωτών και στη συνέχεια να μετατοπίζονται στο πυρηνικό πρόγραμμα.
Ο Τραμπ έχει επικρίνει την καταστολή του καθεστώτος κατά του λαού του, καλώντας τους πολίτες να συνεχίσουν τις διαδηλώσεις και δηλώνοντας στα μέσα Ιανουαρίου ότι «η βοήθεια έρχεται».
Την Πέμπτη, ο Τραμπ προειδοποίησε ότι «ο χρόνος τελειώνει» και ζήτησε από το Ιράν να «διαπραγματευτεί μια δίκαιη και ισότιμη συμφωνία – ΧΩΡΙΣ ΠΥΡΗΝΙΚΑ ΟΠΛΑ», σε ανάρτησή του στο Truth Social.
Πηγή δήλωσε στο Reuters ότι τυχόν αμερικανικά πλήγματα θα μπορούσαν να στοχεύσουν βαλλιστικούς πυραύλους που μπορούν να πλήξουν συμμάχους των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, καθώς και τα προγράμματα πυρηνικού εμπλουτισμού του Ιράν.
Η ανησυχία για ενδεχόμενη στρατιωτική σύγκρουση εξαπλώνεται παγκοσμίως, με το Κρεμλίνο να προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε χρήση βίας κατά της Τεχεράνης θα μπορούσε να προκαλέσει «χάος» στην περιοχή και να καλεί σε συνομιλίες, ενώ η Τουρκία έχει προσφερθεί να μεσολαβήσει.
Ο ηγέτης της Χεζμπολάχ, Ναΐμ Κασέμ, δήλωσε τη Δευτέρα ότι οποιαδήποτε επίθεση κατά του συμμάχου της, του Ιράν, θα θεωρηθεί επίθεση κατά της οργάνωσης, προειδοποιώντας ότι μια σύγκρουση «θα βάλει φωτιά σε ολόκληρη την περιοχή».
Η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλας, δήλωσε την Πέμπτη ότι η ήδη ασταθής Μέση Ανατολή «δεν χρειάζεται έναν νέο πόλεμο».
Η κλιμάκωση της ρητορικής μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης έρχεται σε μια ιδιαίτερα εύφλεκτη συγκυρία για την περιοχή, με τους Ιρανούς να βρίσκονται παγιδευμένοι στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης.
Το αμερικανικό πρακτορείο Human Rights Activists News Agency εκτιμά ότι οι νεκροί στις ιρανικές διαδηλώσεις ξεπερνούν τους 6.000 ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων 5.925 διαδηλωτών, από τον Δεκέμβριο, προσθέτοντας ότι διερευνά άλλους 17.000 αναφερόμενους θανάτους. Άλλη οργάνωση, η Iran Human Rights με έδρα τη Νορβηγία, έχει προειδοποιήσει ότι ο τελικός απολογισμός θα μπορούσε να ξεπεράσει τους 25.000.
Οι επανειλημμένες διακοπές του διαδικτύου και οι αποκλεισμοί στις επικοινωνίες έχουν εμποδίσει τη συλλογή ακριβών στοιχείων, ενώ τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν παραμένουν μία από τις βασικές πηγές ειδήσεων που προέρχονται από τη χώρα.